Τι, αλήθεια, μπορεί να κρύβει ένα πολιτιστικό πανηγύρι στην καρδιά του καλοκαιριού; Ανταμώματα και μουσικές, θύμησες και όνειρα στην αύρα του θερινού απόβραδου.
Το δελτίο Τύπου του εκπολιτιστικού και εξωραϊστικού συλλόγου «Νέα Γαλήνη» μας πληροφορεί πως σε συνεργασία με τον Δήμο Νέας Προποντίδας και τον ΟΠΑ, θα πραγματοποιηθεί παρά θιν’ αλός το 1ο Πολιτιστικό Πανηγύρι της Νέας Γαλήνης στις 5 Αυγούστου. Υπόσχεται δε για τους επισκέπτες προσφυγικά ακούσματα, καλό φαγητό και διασκέδαση.
Ένας Οικισμός αποφάσισε να επανασυστηθεί, να παρουσιάσει τη «νέα δυναμική ταυτότητά» του και μεταξύ άλλων, επιλέγει να το κάνει και μέσω του πιο παραδοσιακού ελληνικού τρόπου: ένα καλοκαιρινό πανηγύρι, που συνδέει άρρηκτα το παρελθόν, το παρόν, το μέλλον.
Τα όσα βέβαια κάνει το τελευταίο διάστημα ο σύλλογος «Νέα Γαλήνη» αδικούνται αν περιοριστούμε στο πανηγύρι. Είναι δράσεις που επιδιώκουν να αλλάξουν την εικόνα και τη μοίρα ενός Οικισμού, να αποτινάξει το βαρύ φορτίο του «αυθαίρετου» και να βρει μια αναπτυξιακή περπατησιά στη νέα εποχή.
Το θέμα ξεκινάει σχεδόν 50 χρόνια πριν, τη δεκαετία του ’70 και του ’80, όταν στις κοντινές στη Θεσσαλονίκη περιοχές της Χαλκιδικής δημιουργήθηκαν χιλιάδες αυθαίρετες εξοχικές κατοικίες.
Μια άτυπη «συμφωνία» σιωπής -αν και ήταν σε γνώση όλων- κάλυψε αυτή τη διαδικασία που δημιούργησε δεκάδες Οικισμούς με μια εικόνα, με την οποία οι περισσότεροι είναι εξοικειωμένοι από κάποιο καλοκαίρι:
Σπίτια μικρά και πρόχειρα, μερικές φορές προκάτ και λυόμενα, νερό από γεωτρήσεις, ρεύμα… δανεικό. Εκεί στέγασε τα καλοκαιρινά της όνειρα η ελληνική οικογένεια, πληρώνοντάς τα πολύ ακριβότερα, δίχως -σε καμία περίπτωση- αυτό να αποτελεί δικαιολογία για μια μη σύννομη επιλογή.
Με τα χρόνια και τη συνειδητή επιλογή κεντρικών και τοπικών αρχών, η κατάσταση «νομιμοποιήθηκε» de facto. Και σήμερα μέσω της «τακτοποίησης» και με τη βούλα του νόμου.
Τα σπίτια αυτά πέρασαν πλέον στη δεύτερη, ακόμη και τρίτη γενιά. Που δίνει αγώνα, έχοντας χρυσοπληρώσει την τακτοποίηση, να βελτιώσει τις συνθήκες στους εν λόγω Οικισμούς, κάτι που βεβαίως αφορά και τους ίδιους, αλλά και τον δημόσιο χώρο.
Τα «αυθαίρετα» έγιναν «τακτοποιημένα» και οι Οικισμοί αυτοί, στον νέο ψηφιακό κόσμο αναζητούν τη νέα τους ταυτότητα.
Τα όσα κάνει ο σύλλογος της «Νέας Γαλήνης» είναι αξιοθαύμαστα. Κατ’ αρχάς, για να μην δημιουργείται σύγχυση στους επισκέπτες, καθώς υπάρχουν κι άλλες τοποθεσίες με το ίδιο όνομα, βαφτίστηκε εκ νέου: από «Γαλήνη» σε «Νέα Γαλήνη», προφανώς σε μια προσπάθεια να σηματοδοτήσει και τη νέα πορεία του τόπου.
Το σημαντικότερο είναι όμως, εκτός από τη νομική τακτοποίηση των κατοικιών, να γίνει η τακτοποίηση όλου του Οικισμού:
και ξεκίνησαν από τα βασικά: σε συνεργασία με τοπογράφο και σύμφωνα με τους πολεοδομικούς κανόνες, δημιουργήθηκε ψηφιακός χάρτης με νέα οδοσήμανση βάσει του προσφυγικού του χαρακτήρα, ώστε όλες οι ιδιοκτησίες να έχουν οδό και αριθμό ενταγμένο στη νέα του ταυτότητα.
Ακολούθησαν δενδροφυτεύσεις, παρεμβάσεις για υποδομές στην παραλία, παρεμβάσεις με την αυτοδιοίκηση για τα θέματα που αφορούν την ύδρευση και την αποχέτευση, την καθαριότητα και τον δημόσιο χώρο. Πάνω απ’ όλα δε, σημαντικές προσπάθειες ώστε να αλλάξει το καθεστώς του «εξ αδιαιρέτου» και να προωθηθεί η ένταξη στο σχέδιο πόλης.
Όταν έγραφα αυτές τις γραμμές με αφορμή τις δράσεις του Συλλόγου ακόμη και εγώ σκέφτηκα: «παρανόμησαν και τώρα ζητούν και υποδομές και λύσεις»;
Μα υπάρχει μια πραγματικότητα δεκαετιών και οι σημερινές πρωτοβουλίες της νέας γενιάς ιδιοκτητών στοχεύουν στην αναγέννηση, όχι στη διαιώνιση. Αυτό τουλάχιστον κατάλαβα διαβάζοντας τις δράσεις του Συλλόγου.
Όταν η ίδια η πολιτεία προχωράει μετά από χρόνια, ας πούμε ανοχής, στην επιλογή της τακτοποίησης των σπιτιών αυτών, τότε πρέπει κι’ αυτά να αντιμετωπιστούν ως τέτοια.
Βαγγέλης Πλάκας
